Pytania o inwestycję, proces budowy oraz eksploatację gazociągu:

Na czym polega inwestycja i czy jest niezbędna?

Międzynarodowy gazociąg Polska-Litwa jest inwestycją towarzyszącą inwestycjom w zakresie terminalu LNG i jest realizowany na mocy Ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1731 z późn. zm.) zgodnie z Art. 38 pkt 2 lit. x) Ustawy (zwana „specustawą gazową”).

Przedmiotowa ustawa określa zasady przygotowania, realizacji i finansowania inwestycji w zakresie terminalu wymaganych ze względu na istotny interes bezpieczeństwa państwa oraz inwestycji towarzyszących. Realizowana inwestycja będzie miała istotny wpływ na podniesienie bezpieczeństwa energetycznego Polski oraz całego obszaru krajów z regionu Morza Bałtyckiego, korespondując z celami strategicznymi Polski oraz UE.

Budowa gazociągu o długości ok. 343 km i średnicy 700 mm po stronie polskiej została podzielona na 2 odcinki, odcinek północny: ZZU Rudka-Skroda – granica PL-LT oraz odcinek południowy: Tłocznia Hołowczyce – ZZU Rudka-Skroda. W ramach budowy tego gazociągu powstanie także kilka naziemnych obiektów towarzyszących, których budowa jest niezbędna dla prawidłowego i bezpiecznego użytkowania infrastruktury. Są to tzw. Zespoły Zaporowo-Upustowe (ZZU) wraz z drogami dojazdowymi, które zostaną rozmieszczone na trasie w odległości średnio co ok. 30 km. Program inwestycyjny również  zawiera dostosowanie tłoczni gazu Hołowczyce do sprężania gazu do ciśnienia 8,4 MPa oraz budowę tłoczni gazu Gustorzyn.

Powstanie gazociągu wpłynie na poprawę środowiska naturalnego i polepszenie standardów życia mieszkańców, dzięki możliwości zastąpienia paliw stałych paliwem gazowym, zwłaszcza w układach kogeneracyjnych (proces technologiczny jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i użytkowego ciepła). Ze względu na mniejsze zużycie paliwa, zastosowanie kogeneracji daje duże oszczędności ekonomiczne i jest korzystne pod względem ekologicznym. Inwestycja przyczyni się do wzrostu konkurencyjności północno-wschodnich regionów Polski, dzięki powstaniu nowej infrastruktury przesyłowej pozwalającej na odbiór paliwa gazowego za pośrednictwem sieci dystrybucyjnej lub poprzez bezpośrednie przyłączenie dużych odbiorców przemysłowych do systemu gazociągów wysokiego ciśnienia, ponadto zaistnieje możliwość gazyfikacji regionów do tej pory pozbawionych dostępu do gazu ziemnego.

Dlaczego trasa gazociągu przebiega akurat w tym miejscu?

Gazociąg będzie przyłączony do systemu gazociągów przesyłowych na terenie Tłoczni Gazu Hołowczyce i przebiegać będzie przez 16 gmin na odcinku północnym oraz 17 gmin na odcinku południowym a kończyć się będzie po stronie Litewskiej w tłoczni Jauniunai.

Lokalizacja projektowanego gazociągu jest ściśle uregulowana przepisami prawa, w tym w szczególności Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U.2013 poz. 640 z późn. zm.).

Wybrana optymalna trasa projektowanego gazociągu poddana została ocenie w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. Następnie, po przeprowadzeniu niezbędnej procedury administracyjnej, wydana została decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. Cała procedura związana z wydaniem w/w decyzji uwzględniała konsultacje społeczne, jak również w jej trakcie badany był w sposób szczególnie drobiazgowy wpływ przedmiotowej inwestycji na środowisko naturalne oraz bezpieczeństwo i ochronę ludzi.

W oparciu o lokalizację gazociągu określoną w w/w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji, zgodnie z procedurą opisaną w specustawie gazowej, wydane zostały decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, które doprecyzowały obszar objęty inwestycją.

Następnie dla przedmiotowej inwestycji uzyskano komplet decyzji  o pozwoleniu na budowę.

Lokalizacja gazociągu na terenie każdej gminy analizowana była w sposób szczególny pod kątem zminimalizowania jej wpływu na istniejącą zabudowę, z zachowywaniem wszelkich wymaganych prawem odległości od obiektów budowlanych, a sam gazociąg zaprojektowany został przy zastosowaniu najnowocześniejszych metod z uwzględnieniem nowoczesnych materiałów i technologii, co pozwala na zapewnienie bezpieczeństwa zarówno podczas jego budowy, jak i eksploatacji.

Zaprojektowana trasa gazociągu poddana gruntownym analizom zlokalizowana została zgodnie z obowiązującymi przepisami i jest trasą optymalną z punktu widzenia różnych branych pod uwagę uwarunkowań, w tym również pod kątem bezpieczeństwa tj. oddalenia od istniejącej zabudowy. Jak wspomniano powyżej minimalna wymagana prawem odległość zabudowy od gazociągu wynosi 6 m (połowa strefy kontrolowanej).

Trasa została zaplanowana tak, żeby w jak największym stopniu omijała tereny mieszkaniowe i nie kolidowała z istniejącą zabudową.

Należy podkreślić, że gazociąg po wybudowaniu nie będzie widoczny ani w żaden sposób uciążliwy dla otoczenia i nie stanowi on przeszkód do prowadzenia działalności rolniczej i kontynuowania upraw w pasie strefy kontrolowanej, tj. dokonywania zasiewów i zbiorów po zakończeniu fazy budowy oraz po przywróceniu terenu do pierwotnego stanu.

Zostanie jedynie oznakowany obowiązkowymi słupkami znacznikowymi.

Jakie są korzyści z realizacji inwestycji?

Gazociąg przyczyni się do eliminacji tzw. „wysp energetycznych” czyli regionów uzależnionych od dostaw gazu wyłącznie z jednego kierunku, a także wzbogaci rozwój systemu przesyłowego na nowych terenach.

Najważniejsze z korzyści to:

  • rozwój systemu przesyłowego na nowych terenach oraz poprawa parametrów technicznych sieci w skali całego kraju;
  • podniesienie atrakcyjności północno-wschodnich regionów Polski dla nowych inwestycji;
  • promocja wykorzystania gazu ziemnego jako niskoemisyjnego paliwa do realizacji celów środowiskowych i klimatycznych Unii Europejskiej.

Jaka będzie długość gazociągu?

Cała długość gazociągu po stronie polskiej to ok.343 km a dokładnie 185 km odcinek północny a odcinek południowy 158 km.

Jak głęboko pod ziemią będzie przebiegał gazociąg?

Gazociąg wysokiego ciśnienia o średnicy 700 mm zostanie ułożony w wykopie na głębokości ok. 2 m, pozwalającym na zasypanie go ok. 1,2 metrową warstwą ziemi licząc od górnej płaszczyzny rury do poziomu gruntu. Niektóre przeszkody terenowe uniemożliwiające bezkolizyjne ułożenie gazociągu (w tym: rzeki, drogi, linie kolejowe) będą pokonywane z wykorzystaniem metod bezwykopowych (tzw. przecisków lub przewiertów sterowanych). W przypadku mniejszych (węższych) cieków wodnych lub lokalnych dróg dojazdowych, przekroczenia mogą być wykonywane technologią wykopu otwartego, przy zapewnieniu tymczasowego dojazdu do nieruchomości.

Czy gazociąg będzie całkowicie pod ziemią?

Trasa gazociągu na całej długości będzie przebiegać pod powierzchnią gruntu.

Na gazociągu wybudowane zostaną także co kilkadziesiąt kilometrów niewielkie naziemne obiekty technologiczne tzw. Zespoły Zaporowo-Upustowe będące elementem systemu zapewnienia bezpieczeństwa eksploatacji gazociągu.

Na trasie gazociągu zlokalizowane również zostaną również wymagane przepisami prawa słupki znacznikowe.

Ile wynosić będzie strefa kontrolowana gazociągu?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r. poz. 640) dla gazociągu wysokiego ciśnienia, w całym okresie jego eksploatacji, ustanowiony zostanie pas strefy kontrolowanej o szerokości 6,0 m na każdą stronę od osi gazociągu (łącznie 12 metrów), co oznacza pewne ograniczenia dla Właścicieli, Użytkowników gruntów.

W strefie kontrolowanej nie należy:

  • wznosić obiektów budowlanych w rozumieniu przepisów prawa budowlanego,
  • urządzać stałych składów i magazynów,
  • podejmować działań mogących powodować uszkodzenia gazociągu.

W strefie kontrolowanej również nie mogą rosnąć drzewa w odległości mniejszej niż 3 m licząc od osi gazociągu do pni drzew, a wszelkie prace można prowadzić tylko po wcześniejszym uzgodnieniu z GAZ-SYSTEM S.A.

Natomiast nie ma przeszkód do prowadzenia działalności rolniczej i kontynuowania upraw w pasie strefy kontrolowanej, tj. dokonywania zasiewów i zbiorów po zakończeniu fazy budowy oraz po przywróceniu przez Wykonawcę terenu do pierwotnego stanu.

Czy inwestycja będzie przeprowadzana w całości czy odcinkami?

Prace będą prowadzone równolegle w kilku miejscach jednocześnie, natomiast niektóre zakresy robót, ze względu na warunki atmosferyczne, technologię oraz inne uwarunkowania terenowe, będą prowadzone kolejno po sobie i muszą zostać odpowiednio skoordynowane.

Najważniejsze etapy prac przy budowie gazociągu to:

  • prace przygotowawcze – geodezyjne wytycznie i oznakowanie terenu oraz wycinka drzew i krzewów
  • odhumusowanie pasa robót
  • rozwiezienie i zabezpieczenie rur na trasie
  • spawanie rur w odcinki i wykonanie wykopu
  • układanie gazociągu w wykopie
  • zasypanie gazociągu i wyrównanie terenu
  • próby ciśnieniowe – sprawdzenia techniczne
  • rozruch gazociągu i przekazanie do eksploatacji.

Jakie będą utrudnienia związane z realizacją samej budowy gazociągu?

Wszelkie niedogodności związane z realizacją inwestycji, czy to względem środowiska, mieszkańców, organizacji ruchu, itp. będą mieć charakter lokalny, chwilowy i odwracalny.

Teren po zakończeniu inwestycji zostanie uporządkowany, przywrócony do stanu sprzed wejścia wykonawcy i oddany właścicielom.

Podczas realizacji inwestycji mogą wystąpić czasowe utrudnienia związane z wyjazdami z budowy, transportem dużych gabarytów sprzętu budowlanego, rur, armatury, czy niedogodności związane z wykonywaniem prac przy zastosowaniu specjalistycznych technologii. Dołożymy starań, aby były one jak najmniej odczuwalne przez mieszkańców.

W czasie trwania budowy mogą wystąpić również czasowe uciążliwości związane z większym natężeniem hałasu, szczególnie w miejscach wykonywania przekroczeń bezwykopowych. Uciążliwości te występować mogą w ściśle określonych terminach, w których prowadzone będą prace.

Na całej trasie gazociągu wykonawca przeprowadzi wiele przekroczeń bezwykopowych przy użyciu najnowocześniejszych technologii:

  • mikrotunellingu polegającym na drążeniu otworu przy pomocy tarczy skrawającej z jednoczesnym przeciskaniem rur na odcinku od komory startowej do komory odbiorczej
  • HDD (horyzontalnego przewiertu kierowanego) polegającego na wierceniu i poszerzeniu otworu oraz instalacji w nim przygotowanego odcinka rurociągu
  • DP (direct pipe)
  • przecisku polegającym na wprowadzaniu w grunt – przy użyciu zespołu urządzeń – rur na odcinku od komory startowej do komory odbiorczej.

Szczegółowe informacje o aktualnie prowadzonych pracach i ewentualnych niedogodnościach z nimi związanych  będą publikowane na bieżąco w podziale na odcinki realizacyjne na stronie www.gazociagpolskalitwa.pl w zakładce aktualności.

Jakie będą odległości gazociągu od zabudowań mieszkalnych?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, dla gazociągu wysokiego ciśnienia, na cały okres jego eksploatacji, ustanowiona jest strefa  kontrolowana – pas o szerokości 6,0 m  na stronę od osi gazociągu, tj. pas o szerokości 12,0 m.  Jest to minimalna wymagana prawem odległość zabudowy od gazociągu.

Trasa gazociągu została zaprojektowana z zachowaniem odległości wymaganych przepisami prawa, w taki sposób, aby nie ingerować w działki przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, przez osiedla i  budynki mieszkalne prywatnych właścicieli.

W przeważającej większości trasa przebiega przez tereny rolne, leśne oraz tereny pozostające w gestii Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego i nie zbliża się do zabudować na określoną rozporządzeniem odległość minimalną.

Jak bardzo uciążliwa pod względem hałasu będzie ta inwestycja?

Budowany gazociąg zaprojektowany został w znacznej odległości od zabudowań i przebiegać będzie przez tereny rolnicze. W związku z tym hałas nie powinien stanowić szczególnej niedogodności dla mieszkańców. Hałas nie będzie odbiegał od hałasu występującego przy typowych inwestycjach liniowych i związany będzie głównie z transportem, pracą sprzętu ciężkiego tj. koparki, dźwigi. Budowa będzie realizowana odcinkami i potrwa około 2 lat. Uciążliwości będą występowały punktowo na wydzielonych odcinkach budowy gazociągu (szczególnie w miejscach przekroczeń bezwykopowych), w określonych terminach wskazanych w harmonogramie robót.

Szczegółowe informacje o utrudnieniach będą publikowane na bieżąco na tej stronie www.gazociagpolskalitwa.pl w zakładce aktualności z podziałem na odcinki.

Jakie są wydane formalne decyzje dla realizacji tej inwestycji?

  • Odcinek południowy:

Decyzja środowiskowa (DUŚ): 06.12.2018

Decyzja lokalizacyjna w trybie specustawy (DLI):

– odcinek o długości ok. 70 km na terenie województwa podlaskiego, powiaty: wysokomazowiecki, zambrowski, łomżyński i kolneński (decyzja uzyskana w lutym 2019 r.),

– odcinek o długości ok. 15 km na terenie województwa mazowieckiego, powiat ostrowski (kwiecień 2019 r.),

– odcinek o długości ok. 13 km na terenie województwa mazowieckiego, powiat łosicki (kwiecień 2019 r.),

– odcinek o długości ok. 60 km na terenie województwa podlaskiego, powiaty siemiatycki i wysokomazowiecki (kwiecień 2019 r.).

Decyzji pozwolenia na budowę w trybie specustawy (PnB) : 

Planowane w IV kwartale 2019r.

  • Odcinek północny:

Decyzja środowiskowa (DUŚ):

  • Decyzja RDOŚ w Białymstoku znak WOOŚ-II.4231.1.2015.DK z dnia 03.08.2017
  •  ostateczna Decyzja GDOŚ znak DOOŚ-DŚI.4231.6.2017.mko.74. z dnia 23.08.2018 r.

Decyzja lokalizacyjna w trybie specustawy (DLI):

  • Decyzja Wojewody Podlaskiego z dn. 27.10.2019 r. dla odcinak o długości ok. 72 km na terenie powiatu kolneńskiego i grajewskiego,
  • Decyzja Wojewody Podlaskiego z dn. 29.11.2019 r. dla –odcinka o długości ok. 75 km na terenie powiatu sejneńskiego i suwalskiego,,
  • Decyzja Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dn. 30.11.2019 r. dla odcinka o długości ok. 38,5 km na terenie powiatu ełckiego.

Decyzji pozwolenia na budowę w trybie specustawy (PnB): 

  • Odcinek 1 – od ZZU Rudka Skroda do ZZUP Konopki o długości 60,643 km.

PUW Białystok wydał decyzję o pozwoleniu na budowę nr 85/2018 z dn. 03.09.2018 r.

  • Odcinek 2 – od ZZUP Konopki do ZZU Kuków o długości 76,877 km

Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki  wydał Decyzję nr Kal/080/18 z dn. 16.10.2018 r o pozwoleniu na budowę dla odc. o dł. 38,313 km od ZZUP Konopki do ZZUP Kuków w zakresie powiatu ełckiego.

Podlaski Urząd Wojewódzki wydał Decyzję nr 97/2018 z dn. 03.10.2018 o pozwoleniu na budowę dla odcinka o dł. 38,564 km na terenie powiatów grajewski i suwalski.

  • Odcinek 3 – od ZZUP Kuków do granicy państwa RP-LT o długości 47,44 km

Podlaski Urząd Wojewódzki wydał Decyzję nr 107/2018 z dn. 25.10.2018 o pozwoleniu na budowę dla  odcinka o dł. 47,44 km na terenie powiatów suwalskiego i sejneńskiego.

  • przystosowanie Tłoczni Gazu Hołowczyce

Decyzja środowiskowa (DUŚ): 17 grudnia 2018 r.

Decyzja lokalizacyjna w trybie specustawy (DLI):  14 marca 2019 r.

Decyzji pozwolenia na budowę w trybie specustawy (PnB) :  10 maja 2019 r.

  • budowa Tłoczni Gazu Gustorzyn

Decyzja środowiskowa (DUŚ): Nie dotyczy

Decyzja lokalizacyjna w trybie specustawy (DLI): 19.07.2019

Decyzji pozwolenia na budowę w trybie specustawy (PnB) :  Planowane w I kwartale 2020 r.

Jak wygląda kwestia monitorowania bezpieczeństwa gazociągu po jego budowie?

Projektowany gazociąg charakteryzować się będzie najwyższą wymaganą polskim prawem wytrzymałością, umożliwiającą jego lokalizację w sąsiedztwie terenów zabudowanych.

Zgodnie z obowiązującymi standardami w celu zabezpieczenia przed korozją, na całej długości gazociągu zainstalowany zostanie system ochrony katodowej, mający na celu czynną ochronę przed korozją. Sprawdzanie jakości wykonania gazociągu oraz jego zużycia w trakcie eksploatacji, możliwe będzie właśnie dzięki zainstalowaniu urządzeń do diagnostyki gazociągu. Diagnostyka prowadzona będzie zarówno na etapie odbioru gazociągu, jak i w całym okresie jego eksploatacji. Ciśnienie w gazociągu monitorowane będzie na bieżąco na wlocie i wylocie do/z gazociągu, a następnie analizowane przez programy komputerowe do zarządzania ruchem systemu przesyłowego.

Dla wyeliminowania jakiejkolwiek możliwości mechanicznego uszkodzenia gazociągu, spowodowanego np. prowadzeniem innych prac budowlanych, gazociąg będzie posiadał 12-metrową strefę bezpieczeństwa (tzw. strefa kontrolowana), w której to zakazana jest usytuowanie na trwałe jakichkolwiek obiektów budowlanych.

Po zakończeniu inwestycji za zapewnienie bezpieczeństwa oraz utrzymanie należytego stanu technicznego istniejącej sieci przesyłowej odpowiadają służby eksploatacyjne GAZ-SYSTEM S.A. realizując planowane czynności określone szczegółowo w tzw. Systemie Eksploatacji Sieci Przesyłowej (SESP). Do zasadniczych czynności wykonywanych w ramach rutynowej eksploatacji gazociągów należą m.in.

  • działania prewencyjne w postaci kontroli stref oraz trasy gazociągów z ziemi i z powietrza
  • badania i pomiary posadowienia gazociągów w gruncie ze szczególnym uwzględnieniem miejsc skrzyżowań z przeszkodami terenowymi
  • czyszczenie i badanie gazociągów tłokami
  • utrzymanie w należytym stanie strefy kontrolowanej nad gazociągami
  • przegląd i konserwacja elementów sieci przesyłowej
  • sprawdzanie działania i konserwacja armatury i napędów armatury
  • badania i pomiary w czynnej ochronie przeciwkorozyjnej, dzięki której sieć przesyłowa zabezpieczona jest przed niekorzystnym wpływem środowiska zewnętrznego.

Bezpieczeństwo eksploatowanej sieci przesyłowej zapewnia sprawny system ciągłego nadzoru i kontroli przeprowadzany przez Centralną i Oddziałowe Dyspozycje Gazu.

GAZ-SYSTEM S.A. posiada również działające w systemie całodobowym Gazowe Pogotowie Techniczne, którego zadaniem jest reagowanie na wszystkie sygnały o awariach na sieciach obsługiwanych przez spółkę, pochodzące z monitoringu obiektów oraz od społeczności lokalnej, służb administracji samorządowej, Policji i Straży Pożarnej.

Pytania o koncepcję i zagospodarowanie terenu po budowie.

Na czym będzie polegał proces przywracania terenu do stanu pierwotnego?

Prace związane z budową gazociągu rozpoczną się po wydaniu przez Wojewodę pozwolenia na budowę i będą wykonywane przez wyłonioną w przetargu publicznym firmę, zgodnie z opracowaną dokumentacją projektową.Szerokość pasa, w ramach którego prowadzone będą prace budowlane, czyli tzw. pas montażowy budowy gazociągu, wyniesie 28 metrów, a na terenach leśnych szerokość ta będzie ograniczona do 18 metrów. Przed rozpoczęciem prac budowalnych nastąpi zabezpieczenie wierzchniej (organicznej) warstwy terenu w tzw. pasie montażowym. Zdjęta warstwa ziemi będzie odkładana w osobne miejsce, a następnie wykorzystywana do rekultywacji po zakończeniu prac.Wykonawca robót budowlanych będzie miał obowiązek przywrócenia każdej nieruchomości do stanu pierwotnego tzn. zgodnego ze stanem sprzed wejścia w teren. Grunty uszkodzone i naruszone podczas budowy w toku realizacji prac budowlanych zostaną po zakończeniu prac przywrócone do stanu pierwotnego. Ewentualne uszkodzenia elementów zagospodarowania terenu, których nie będzie można przywrócić do stanu sprzed rozpoczęcia budowy, zostaną odpowiednio zrekompensowane w ramach odszkodowań przysługujących właścicielom. Należy podkreślić, że każdy przypadek uporządkowania terenu po budowie będzie z pełną starannością indywidualnie uzgadniany z właścicielem nieruchomości.Jednocześnie uprzejmie informujemy, że za ewentualne szkody powstałe podczas procesu budowlanego, czyli takie, których nie można będzie przywrócić do stanu pierwotnego (np. zniszczone uprawy) właściciele nieruchomości otrzymają odszkodowania. Odszkodowania będą naliczone również z tytułu ograniczenia prawa korzystania z nieruchomości, które uwzględniać będą utratę wartości gruntu z tego powodu. Odszkodowania będą wypłacane w drodze decyzji administracyjnej na podstawie operatów szacunkowych sporządzonych przez uprawnionych rzeczoznawców majątkowych wybranych przez Wojewodę. Wypłata odszkodowań nastąpi po zakończeniu inwestycji. Za procedurę naliczania i wypłaty odszkodowań odpowiada właściwy miejscowo Wojewoda.